Sterven in eenzaamheid

Sander de Hosson is longarts in Assen. Hij schrijft doorvoelde en doordachte blogs over palliatieve zorg. Zoals ‘Alleen‘, over het grote belang dat er iemand bij het sterven is, voor de stervende, maar zeker ook voor de achterblijvers.

Een familie op weg naar een overlijden in het ziekenhuis verdient een zwaailicht. Niemand hoort alleen te sterven. Het is van uitzonderlijk belang dat een familie bij een overlijden kan zijn, uiteraard voor de stervende, maar vooral ook voor degenen die verder moet. Voor wie dit een uitermate belangrijke herinnering zal worden.

Zoals zo vaak bij zijn verhalen was ik geraakt door zijn verhaal. Het riep herinneringen op van twaalf jaar geleden. Herinneringen die wel vraagtekens zetten bij zijn betoog..

Ze was veel te jong om te gaan. Dat voel ik nu des te meer, nu ik bijna haar leeftijd bereikt heb. Ze had zo lang mogelijk hoop gehouden, totdat het doodvonnis onverbiddelijk was. Het ziekenhuis werd verruild voor het hospice (een hemel op aarde).

Spreken kon ze nog, maar praten niet. Ze had haar hele leven geknokt, was heftige ervaringen te boven gekomen, had wat van haar leven gemaakt. Ze ging echt de controle niet opgeven. Als je de stervenskitsch mag geloven, dan moest nu de periode van het doorleefde afscheid aanbreken. Ze kon het niet, en ik vraag me af in hoeveel gevallen het echt volgens de ‘regeltjes’ gaat.

We zaten om en om aan haar bed. Koetjes en kalfjes, voorlezen, stilte. Ze haalde haar verjaardag –haar laatste mooie dag– toen was het klaar. De ziekte gaf de beslissende slagen; palliatieve sedatie was het enige wat restte.

Tien dagen later, in de vroege nacht, werd ik gewekt. Ze was overleden. Net toen haar dochter (die in de laatste dagen veel sterker was dan ik) even de kamer had verlaten.

Na al die jaren ben ik nog steeds boos en verdrietig als ik denk aan deze periode van lijden, maar niet over dit einde. Want het moest zo zijn. We hebben haar begeleid tot waar het lot haar bracht; de laatste stap kon ze alleen in eenzaamheid doen. Want sterven kan alleen op je eigen manier.

2 gedachten over “Sterven in eenzaamheid”

Geef een reactie