Een nieuw manifest

Today, 164 years after Marx and Engels wrote about grave-diggers [in het Communistisch Manifest], the truth is almost the exact opposite. The proletariat, far from burying capitalism, are keeping it on life support. Overworked, underpaid workers ostensibly liberated by the largest socialist revolution in history (China’s) are driven to the brink of suicide to keep those in the west playing with their iPads. Chinese money bankrolls an otherwise bankrupt America.

The Guardian beschrijft in welke vormen het marxisme weer opgeld doet.

Het teruggrijpen naar (ideologische of religieuze) heilsleren in tijden van crisis is tekenend. Het is het signaal dat we het niet meer weten, dat we de oude wijzen bidden om ons te redden.

Waar je zou denken, dat nieuwe problemen nieuwe oplossingen vragen, slaan we elkaar om de oren met het oude.

Wie ziet nog toekomst? Wie gelooft dat het beter kan worden dan het vroeger was? Dat krampachtig vasthouden of enkel achteruitkijken zorgen dat je de nieuwe mogelijkheden mist?

Een denker van honderdvijftig jaar geleden zal ons niet redden. Het is tijd voor een nieuw manifest.

299 uur om een gitaar te bouwen

Tijd voor iets moois uit Griekenland?

Vassilis Lazarides bouwt flamenco-gitaren. 299 uur werkt hij aan één instrument. In rust en concentratie.

deepgreensea maakt films. Ze weten het werk van Lazarides in drie minuten samen te vatten in The Art of Making. Alma Flamenca. Een eerste film in een serie, met naar eigen zeggen als doel to display and highlight certain people, which go against the spirit of today’s pessimism and desperation.

Nostalgie

Om het afscheid van R.E.M. te eren luisterde ik naar een van hun vroege nummers: So. Southern Rain. “Did you ever call? I’m waiting for your call.” begint Michael Stipe te zingen. En ik realiseer me hoe lang het geleden is.

Een tijd waarin het wachten op een telefoontje thuis blijven betekende. De telefoon binnen loopafstand. Want als je niet opnam was er niet eens een antwoordapparaat of een voice mail waarop zij kon melden dat ze gebeld had. Dat was pas smachten.

Zelfs de tijd waarin ik zei “ik hou van R.E.M., maar dan wel de oude R.E.M.” lijkt al een eeuwigheid geleden.

Er komt een moment dat je jeugd nostalgie geworden is. Vanaf vandaag: can’t get there from here.

De nalatenschap van Michael S. Hart

Op 6 september overleed Michael S. Hart. Op 4 juli 1971 maakte hij eigenhandig het eerste ebook: hij tikte de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring over. Het was het begin van Project Gutenberg, waar nu, dertig jaar later, meer dan 36.000 digitale boeken te downloaden zijn.

Nu pas, bij de doorbraak van het ebook via ereaders en iPads, wordt de impact van zijn werk duidelijk. Iedereen ter wereld kan een boek als Alice in Wonderland downloaden en in welke vorm dan ook lezen en verspreiden. Scholen in de verste uithoeken hebben gratis toegang tot de wereldliteratuur.

Het was een simpel plan (tienduizend boeken algemeen toegankelijk hebben in 2000) met een simpele uitvoering. Een van de uitgangspunten van Hart was namelijk dat ieder boek zo veel mogelijk in txt-formaat opgeslagen wordt. Dat heeft ervoor gezorgd dat al zijn werk moeiteloos toegankelijk is.

Hoe lang kunnen we de boeken die we nu digitaal kopen blijven lezen? Kunnen we over tien, twintig jaar de epub-, mobi-, pdf-bestanden nog steeds openen? Het is maar de vraag. Toen we onze WP 5.1-bestanden tikten, dachten we ook dat we het voor eeuwig vastlegden. Maar de boeken van Project Gutenberg blijven. Voor iedereen en altijd toegankelijk.

Project Gutenberg is inmiddels een groot vrijwilligersproject. De boeken worden niet meer overgetikt, maar gescand en zeer nauwkeurig gecontroleerd (met hulp van het Digital Proofreaders-project. Vergelijk het met de vaak zeer matige scankwaliteit van Google Books, en je ziet dat toewijding en nauwkeurigheid essentieel zijn.

Karel van het Reve, Freud, Stalin en Dostojevski (1982) in Verzameld werk 5 (2010) 147.

Krijg je ‘te veel’ democratie, dringt het tot de mensen door dat ze het zelf voor het zeggen hebben, dan hebben zij de neiging om daarvan te schrikken, af te zien van deelneming aan het besluitvormingsproces. Je krijgt dan de situatie dat een samenleving niet langer bereid is de verantwoordelijkheid te dragen voor haar eigen lot, en ook niet langer bereid is zich tegen aanvallen te verdedigen. Je krijgt dan die merkwaardige lafheidsverschijnselen. Je hoort dan bijvoorbeeld de mening dat bij een conflict tussen de democratie en haar vijanden niet zij schuldig zijn die de democratie aanvallen, maar zij die haar verdedigen.

Willen Jan Otten, Onze lieve vrouwe van de schemering (Amsterdam, 2009) 15.

Als iets een literatuur dodelijk vervelend kan maken, dan is het wel: schrijvers die opereren vanuit een geloofwaardige wereld. Zij geloven in dezelfde realiteit als hun lezers en vice versa. Zij lijken op de door zoveel moderne mensen terecht zo verafschuwde geestelijken die hun geloof verijlen tot wat aanstootloos geaccepteerd kan worden. Of op de programmamakers die hun kunsten laten afhangen van kijkcijfers. Of op de politici die hun overtuigingen aanpassen aan de peilingen.